Przełom maja i czerwca w ogrodzie zdecydowanie należy do Peoni. W tym okresie to właśnie ona niepodzielnie rządzi w ogrodach. Ogrody naszych babć były zawsze pełne tych wspaniałych kwiatów. Peonia dobrze sprawdza się w ogrodach, idealnie nadaje się na kwiaty cięte. Szkoda jej nie mieć we własnej kolekcji.
Pochodzenie peonii
Peonia pochodzi z Chin gdzie znana była ponad 1000 lat temu. Stanowiła nie tylko integralną część ogrodów, ale była stosowana jako roślina lecznicza. Na chwilę obecną jest ona kwiatem narodowym Chin. Stamtąd emigrowała już po całym świecie. Tak właśnie trafiła do Europy, gdzie idealnie wpasowała się w nasze ogrody. Ze względu na swoją urodę zyskała miano róży bez kolców. Stała się nawet symbolem Maryjnym.
Magiczny kwiat
Peonia to niezwykle magiczny kwiat. Występuje w tak wielu odmianach które różnią się nie tylko wielkością, kolorem czy liśćmi, ale i zapachem. Kwitnąć może ona kwiatami osiągającymi nawet 20 cm średnicy, przypominającymi kulę płatków. Może też mieć drobne kwiaty i liście wyglądem przypominające koperek. Odmian kolorów nie sposób zliczyć. Wszystkie odcienie bieli, żółci, czerwieni. Ostatnio nawet pojawiła się niebieska odmiana.
Odmiany piwonii
Zgodnie z informacjami jakie na swojej stronie umieścił największy producent peonii PeonyMax rodzaj Peonia obejmuje ok. 40 gatunków i ok. 3000 odmian piwonii. Większość z nich to piwonie bylinowe, mniejsza część to niewysokie krzewy. W wyniku krzyżowania piwonii krzewiastych z zielnymi powstał nowy gatunek – Itoh.
Piwonie chińskie możemy podzielić pod względem budowy kwiatu:
- Piwonie pełne – o kulistych kwiatostanach wypełnionych równomiernie rozłożonymi płatkami podobnej wielkości;
- Piwonie półpełne – oprócz szerokich płatków wykształcają także dobrze widoczne pręciki;
- Piwonie anemonowe – posiadają jeden lub kilka okółków szerokich płatków, a w środku widać rozrośnięte, szerokie płatki pręcików;
- Piwonie japońskie – wykształcają jeden lub kilka okółków okazałych płatków, a w środku występują, często kontrastowo zabarwione, wąskie płatki pręcikowe;
- Piwonie pojedyncze – kwiaty o jednym okółku szerokich płatków, w środku zwykłe pręciki
Miejsce sadzenia
Peonia należy do roślin, która preferuje miejsca nasłonecznione, ewentualnie lekko zacienione. Przy wyborze miejsca sadzenia warto zwrócić uwagę, że jest to dość duża bylina, zajmująca sporo miejsca na rabacie. Dlatego należy dobrze przemyśleć miejsce jej posadzenia. W jednym miejscu roślina rośnie nawet 20 lat, bez potrzeby przesadzania. Dlatego też nie powinna rosnąć obok krzewów, drzew i innych roślin mogących ją zagłuszać lub utrudniać dostęp do światła.
Jak sadzimy peonie
Najdogodniejszym terminem sadzenia roślin jest jesień. Rośliny nie sadzimy zbyt głęboko. Wystarczy aby była przysypana warstwą ok 5 cm ziemi. Zbyt głębokie sadzenie sprawi, że roślina nie będzie kwitła. W pierwszym roku po posadzeniu warto zabezpieczyć roślinę przed zimą. W kolejnych latach nie jest to już potrzebne. Jedna roślina na metr kwadratowy to idealne warunki do wzrostu.
Gleba i nawożenie
Peonie mogą w zasadzie rosnąć w każdej glebie. Najlepiej gdy jednak jest ona bogata w próchnicę. Gleba piaszczysta sprawi, że roślina słabiej kwitnie, zbyt zbita zaś trudniej będzie się rozrastać. Roślina jest niezwykle żarłoczna co spowodowane jest obfitym kwitnieniem, i dużymi rozmiarami. Powinniśmy więc ją nawozić w okresie wiosennym nawozami bogato składnikowymi. Możemy stosować także obornik. Rekomendowane są nawozy specjalistyczne. Stosowanie ich przez początkujących ogrodników chroni roślinę przed przenawożeniem i tym samym wybiciu rośliny w pędy.
Podlewanie
Peonia dobrze znosi okresowe susze. Jednak w okresach długotrwałego braku dostępu do wody w postaci naturalnej deszczówki, roślinę trzeba już zacząć podlewać. Pamiętać trzeba, że peonia podobnie jak róża nie lubi wody zastoinowej. Nadmiar wody spowodować może rozwój chorób grzybowych takich jak szara pleśń. Podczas podlewania unikamy także oblewania rośliny po kwiatach i łodygach. Nadmiar wody na gałęziach, może spowodować jej złamanie. Duże kwitnące okazy można zabezpieczać podporami.
Choroby grzybowe
Peonia tak samo jak inne rośliny ogrodowe narażona jest na ataki różnych patogenów. Najczęściej atakującą chorobą grzybową jest rdza piwoni. Pojawiają się na liściach rudo-brązowe plamy. Liście zaczynają się zwijać i usychać. Przyczyną może być zbyt wilgotna gleba. Szara pleśń peonii jest dość łatwa do rozpoznania. Pędy wierzchołkowe rośliny usychają, kwiaty przestają się rozwijać, a cała roślina pokryta jest charakterystycznym szarym nalotem.
Szkodniki peonii
Jest kilka szkodników, które mogą narazić na utratę zdrowia naszą piwonie i niestety nie tylko ją. Pamiętać trzeba, że szkodniki tak jak choroby grzybowe bez problemu przenoszą się pomiędzy roślinami. Mszyca jest dość często spotykana w ogrodzie. Atakuje wszystkie rośliny wysysając z nich soki. Powoduje to ogólne osłabienie kondycji rośliny, osłabienie kwitnienia, i z czasem śmierć rośliny. uszkodzenia spowodowane przez mszyce sprzyjają też rozwojowi chorób grzybowych. Bardzo trudne do zwalczania są także nicienie atakujące korzenie. Najczęściej niestety roślina skazana jest na usunięcie jej z ogrodu.
Rozmnażanie piwonii
Piwonie można rozmnażać samemu poprzez podział karp na mniejsze. Jednak roślina przeznaczona na podział nie powinna być młodsza jak pięć lat. Roślinę po wykopaniu jesienią dzielimy na mniejsze części przynajmniej z pięcioma pąkami. Mniejsza ilość pąków da nam co prawda większą ilość sadzonek, jednak na kwitnienie, trzeba będzie dłużej poczekać. Sadząc roślinę usuwamy najpierw zniszczone, połamane lub chore korzenie.
Porady ogrodnika
Każda jedna roślina w ogrodzie narażona jest na choroby i szkodniki. Nie wszystkie da się wymienić i opisać. Dlatego najważniejszą radą jest obserwuj swój ogród. Jeśli cokolwiek jest dla Ciebie niepokojące. Zauważysz coś co daje Ci do myślenia. Może to być żuk którego nie widziałeś nigdy, owad, który spaceruje po liściach, plamy o nieznanym pochodzeniu, koniecznie zasięgnij informacji. Skorzystaj z profesjonalnej porady ogrodnika, lub osoby zajmującej się ogrodnictwem zawodowo. Dzięki temu unikniesz pomyłek i straty w postaci roślin.
Uwagi Ogrodnicze
Nieodmiennie za każdym razem jak mantrę przypominam kilka zasad:
- Chore części roślin usuwamy ostrym narzędziem, i nie kompostujemy ich.
- Możemy oddać je wraz ze zbiórką selektywną odpadów lub spalić.
- Ostrze sekatora po wycinaniu chorych roślin, należy dokładnie wymyć, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się chorób.
- Wszystkie opryski i nawożenie wykonujemy zgodnie z zaleceniami producenta oraz zastosowaniem zasad BHP.
Ciekawostki o piwonii
Piwonia należy do roślin jadalnych. Można stosować ją jako dodatek do sałatek czy ozdabiania potraw, ale zrobić z nich także konfiturę. Jedna z odmian piwonii zwana lekarską stosowana jest powszechnie w medycynie. W tym celu wykorzystuje się zarówno kwiaty jak i korzenie rośliny. Stosowana jest w leczeniu alergii, stanów zapalnych skóry i atopowego jej zapalenia. Oczywiście ze względu na zapach jest także znana doskonale w przemyśle kosmetycznym i perfumiarskim.
Ostrożnie z piwonią
Pomimo wielu właściwości leczniczych jakie posiada peonia, jej zastosowanie w diecie bezwzględnie powinno być skonsultowane z lekarzem lub farmaceutą. Niewłaściwa odmiana piwonii może być trująca. Preparatów z peonii nie powinny używać kobiety w ciąży lub podczas menstruacji. Przetworzone części roślin należy kupować tylko i wyłącznie w aptece lub sklepach zielarskich.